Arabaya binince okunacak dua, yolculuğa Allah’ın adıyla başlamak ve sefer boyunca O’nun korumasına sığınmak için okunur. İslam geleneğinde binek, gemi, araç ya da herhangi bir yolculuk vasıtasına binildiğinde Allah’ı anmak, nimetin sahibini hatırlamak ve yolculuğun hayırlı geçmesini dilemek önemli bir davranış olarak görülür. Yola çıkarken okunan dualar, kulun kendi gücüne değil Allah’ın lütfuna dayandığını hatırlatır.
سُبْحَانَ الَّذ۪ي سَخَّرَ لَنَا هٰذَا وَمَا كُنَّا لَهُ مُقْرِن۪ينَ وَاِنَّٓا اِلٰى رَبِّنَا لَمُنْقَلِبُونَ
Subhanellezî sehhara lenâ hâzâ ve mâ künnâ lehû mukrinîn. Ve innâ ilâ Rabbinâ le münkali-bûn.
Bunu bizim hizmetimize veren Allah her türlü eksiklikten uzaktır. Yoksa bizim buna gücümüz yetmezdi. Şüphesiz biz Rabbimize döneceğiz.
Bu dua, Zuhruf Suresi 13 ve 14. ayetlerde geçen ifadeye dayanır. Bineğe veya araca binildiğinde okunması tavsiye edilen bu dua, insanın yolculuk imkânını Allah’ın bir nimeti olarak görmesini sağlar. Kişi bu sözlerle hem Allah’ı tesbih eder hem de dönüşün sonunda asıl varışın Rabbine olduğunu hatırlar.
Araç, gemi ya da farklı bir yolculuk vasıtası kullanılırken okunabilecek dualardan biri de Hûd Suresi 41. ayette geçen ifadedir.
Arapça
بِسْمِ اللّٰهِ مَجْرٰيهَا وَمُرْسٰيهَا اِنَّ رَبّ۪ي لَغَفُورٌ رَح۪يمٌ
Okunuşu
Bismillâhi mecrâhâ ve mursâhâ inne Rabbî leğafûru’r-rahîm.
Anlamı
Onun yürümesi de durması da Allah’ın adıyladır. Şüphesiz Rabbim çok bağışlayan ve çok merhamet edendir.
Bu dua, yolculuğun başlangıcında Allah’ın adıyla hareket etmeyi ve güveni O’na bağlamayı ifade eder. Araç hareket ederken de dururken de her şeyin Allah’ın izni ve takdiriyle gerçekleştiği hatırlanır.
Peygamber Efendimiz sallâllâhu aleyhi ve sellem yolculuğa çıkarken bineğine yerleştiğinde önce üç defa tekbir getirirdi.
اَللّٰهُ أَكْبَرُ - اَللّٰهُ أَكْبَرُ - اَللّٰهُ أَكْبَرُ
Ardından şu duayı okurdu:
اَللّٰهُمَّ اِنَّا نَسْأَلُكَ ف۪ي سَفَرِنَا هٰذَا الْبِرَّ وَالتَّقْوٰي وَمِنَ الْعَمَلِ مَا تَرْضٰي. اَللّٰهُمَّ هَوِّنْ عَلَيْنَا سَفَرَنَا هٰذَا وَاطْوِ عَنَّا بُعْدَهُ. اَللّٰهُمَّ اَنْتَ الصَّاحِبُ ف۪ي السَّفَرِ وَالْخَل۪يفَةُ ف۪ي الأهْلِ. اَللّٰهُمَّ اِنَّا نَعُوذُ بِكَ مِنْ وُعَثَاءِ السَّفَرِ وَكَاٰبَةِ الْمَنْظَرِ وَسُوءِ الْمُنْقَلَبِ ف۪ي الْمَالِ وَالْأَهلِ.
Sefer Duası Türkçe Okunuşu
Allahümme innâ nes’elüke fî seferinâ hâze’l-birre ve’t-takvâ ve mine’l-ameli mâ terdâ. Allahümme hevvin aleynâ seferenâ hâzâ vatvi annâ bu’deh. Allahümme ente’s-sâhibu fi’s-seferi ve’l-halîfetu fi’l-ehli. Allahümme innâ neûzü bike min vuasâi’s-seferi ve keâbeti’l-menzari ve sûi’l-münkalebi fi’l-mâli ve’l-ehli.
Sefer Duası Anlamı
Allah’ım, bu yolculuğumuzda senden iyilik, takvâ ve razı olacağın ameller nasip etmeni isteriz. Allah’ım, bu seferimizi bize kolaylaştır ve uzaklığı bize yakın kıl. Allah’ım, yolculukta arkadaşımız ve geride bıraktığımız ailemizin koruyucusu sensin. Allah’ım, yolculuğun zorluğundan, üzücü durumlarla karşılaşmaktan ve döndüğümüzde malımızda ya da ailemizde kötü bir hal görmekten sana sığınırız.
Bu dua, yolculuğun sadece fiziksel bir hareket olmadığını, aynı zamanda Allah’a teslimiyet içinde yapılması gereken bir süreç olduğunu gösterir. Yolculukta kolaylık, takvâ, hayırlı amel, güvenlik ve aile için koruma istenir.
Peygamber Efendimiz sallâllâhu aleyhi ve sellem yolculuktan döndüğünde sefer duasını okur, ardından şu anlamdaki ifadeleri eklerdi:
Biz yolculuktan dönen, tövbe eden, kulluk yapan ve Rabbimize hamd eden kimseleriz.
Bu bölüm, yolculuğun bitişinde de Allah’ı anmanın önemini gösterir. Kişi sağ salim döndüğünde bunu kendi imkânıyla değil, Allah’ın lütfuyla gerçekleşmiş bir nimet olarak görür.
Arabaya binince dua okumak, yolculuğun Allah’ın adıyla başlamasına vesile olur. İnsan, kullandığı aracın kendi kontrolünde olduğunu düşünse de güvenli varış için Allah’ın korumasına muhtaçtır. Bu sebeple araç duası, hem şükür hem de korunma niyazı taşır.
Araç kullanmadan önce dua etmek, kişinin zihnini toparlamasına ve yolculuğa daha sakin başlamasına da yardımcı olur. Trafikte dikkatli olmak, tedbiri elden bırakmamak ve kurallara uymak fiilî dua anlamı taşır. Sözlü dua ise bu bilinci manevi yönden tamamlar.
Arabaya binince en çok okunan dua, Zuhruf Suresi 13 ve 14. ayetlerde geçen Subhanellezî sehhara lenâ hâzâ duasıdır. Bununla birlikte Bismillâhi mecrâhâ ve mursâhâ duası da yolculuğa Allah’ın adıyla başlamak için okunabilir. Uzun yolculuklarda ise sefer duasını okumak uygundur.