Hangi Hayvanlardan Kurban Olur?

Kurbanlık hayvanlar küçükbaş, büyükbaş ve deve olarak üç ana grupta ele alınır. Küçükbaş denildiğinde koyun ve keçi anlaşılır. Büyükbaş hayvanlar ise sığır, manda, dana, düve, tosun, inek ve boğa gibi türleri kapsar. Deve de kurban edilebilen hayvanlar arasında yer alır.

Eti yenen her hayvan kurbanlık olmaz. Yabani hayvanlar, etleri yenebiliyor olsa bile kurban olarak kesilmez. Yabani koyun, yabani öküz ya da lama gibi hayvanlar kurbanlık sayılmaz. Melez hayvanlarda ise annenin türü esas alınır. Anne evcil kurbanlık türlerinden ise yavru kurban edilebilir. Anne yabani bir hayvansa, yavru kurbanlık kabul edilmez. İlk defa kurban kesecek kişinin mutlaka koyun kesmesi gerektiği düşüncesi doğru değildir. Kişi şartlarını taşıyan koyun, keçi, sığır, manda veya deve tercih edebilir. Önemli olan, seçilen hayvanın kurban ibadetine uygun olmasıdır.

Kurbanlık Hayvanlarda Yaş Şartı

Kurbanlık hayvanın yaşı, ibadetin geçerliliği açısından önemli bir ölçüdür. Koyun ve keçinin bir yaşını doldurmuş olması gerekir. Ancak altı ayını geçmiş kuzu, bir yaşındaki koyun kadar gelişmiş ve gösterişli ise kurban edilebilir. Keçide ise bir yaş şartı aranır. Sığır ve manda türündeki büyükbaş hayvanların iki yaşını doldurmuş olması gerekir. Deve için ise beş yaşını geçmiş olma şartı bulunur. Yaş hesabı yapılırken dini takvim esasına göre değerlendirme yapılabilir. Bu yüzden hayvanın doğum tarihi net biliniyorsa yaş kontrolü daha sağlıklı yapılır. İki yaşını doldurmayan dana kurbanlık olmaz. Büyükbaş hayvan seçerken satıcının beyanı tek başına yeterli görülmemeli, mümkünse hayvanın yaşı belge, diş yapısı ve güvenilir bilgiyle kontrol edilmelidir.

Hangi Kusurlu Hayvanlardan Kurban Olmaz?

Kurbanlık hayvanda ağır kusur bulunmaması gerekir. Bir gözü görmeyen, yürüyemeyecek kadar topal olan, dişlerinin çoğu dökülmüş bulunan, kulağının ya da kuyruğunun büyük kısmı olmayan hayvan kurban edilmez. Bir ayağı kesik olan, ölmek üzere derecede hasta görünen ya da kesim yerine gidemeyecek kadar güçsüz kalan hayvanlar da kurbanlık şartlarını taşımaz.

Burnu veya dili kesik olan hayvan kurban olmaz. Dilinin ya da burnunun çoğu eksikse bu durum kurbana engel kabul edilir. İki kulağı kesik, bir kulağı kökünden kesilmiş, kuyruğu tamamen kopmuş ya da doğuştan kulaksız olan hayvanlar da kurban için uygun değildir.

Diz kapağı gibi önemli bir bölgesi kemiğe kadar kırılmış hayvan kurban edilmez. Çünkü bu tür kusurlar hayvanın değerini, sağlığını ve bütünlüğünü belirgin biçimde etkiler.

Hangi Durumlar Kurbana Engel Sayılmaz?

Bazı küçük farklılıklar hayvanın kurbanlık olmasına engel değildir. Doğuştan kulağı çok küçük olan hayvan kurban edilebilir. Hafif kusurlar, hayvanın sağlığını ve değerini ciddi biçimde düşürmüyorsa kurbana engel görülmeyebilir.

Husyeleri küçük olan, gebe bulunan ya da tüyü dökülmüş hayvanı kurban etmek uygun karşılanmaz. Yünü kırkılmış koyunu kurban etmek de mekruh kabul edilir. Bu tür durumlarda hayvan tamamen geçersiz sayılmasa da daha sağlıklı, düzgün yapılı ve kurbanlık vasfı güçlü hayvanları tercih etmek daha doğru olur.

Kuyruksuz koyun konusunda ise genel ölçü, kuyruksuz hayvanın kurban edilmemesidir. Fakat kuyruklu koyun bulma imkânı yoksa bazı değerlendirmelerde kuyruksuz koyunun kurban edilebileceği belirtilir. Yine de seçim yapılırken eksiksiz ve sağlıklı hayvana yönelmek ibadetin ruhuna daha uygundur.