Şafii Mezhebine Göre Abdest Alınışı
Şafii mezhebine göre abdest alınışı, niyetin yüz yıkanırken kalpte yapılmasıyla başlar ve sıraya dikkat edilerek tamamlanır. Temel farzlar niyet, yüzü yıkamak, kolları dirseklerle beraber yıkamak, başın bir kısmını mesh etmek, ayakları aşık kemikleriyle beraber yıkamak ve tertibe uymaktır. Şafii abdest nasıl alınır sorusuna kısa cevap arayan kişi için akış şöyledir: önce hazırlık yapılır, ağız ve burun sünnet olarak yıkanır, yüz yıkanırken farz niyet edilir, kollar yıkanır, baş mesh edilir ve ayaklar yıkanır. Namaz hazırlığı içinde abdest, bedeni temizleyen bir uygulama olduğu kadar ibadete kalben hazırlanma adımıdır. Şafii abdest nasıl alınır ve Şafii abdest alma sırası öğrenildiğinde günlük ibadet hazırlığı daha rahat ilerler, gönlü ferahlar, sakinleşir. İlk kez öğrenen kişi, farzları ayrı, sünnetleri ayrı görürse karışıklık yaşamaz. Farz kısım abdestin geçerlilik omurgasını oluşturur. Sünnetler ise ibadetin adabını güzelleştirir. Aceleci davranmadan, suyu israf etmeden ve her bölgeye su ulaştığından emin olarak ilerlemek en sağlıklı yoldur.
Şafii Abdestin Farzları Nelerdir?
Şafii abdestin farzları altı ana başlıkta toplanır. İlk farz niyettir. Niyetin yüz yıkanırken yapılması gerekir. Daha önce kalpten geçirmek hazırlık sayılır, farz niyet yerine geçmez. Kişi abdestsizliği gidermeye niyet ettim diyebilir. Dil ile söylemek sünnettir, asıl olan kalpteki yöneliştir.
İkinci farz yüzü yıkamaktır. Saç bitiminden çene altına, iki kulak arası genişliğe kadar olan alan yıkanır. Kaş, kirpik, bıyık, favori ve hafif sakalın altına su ulaşmalıdır. Gür sakalda dış kısmın yıkanması yeterli görülür. Üçüncü farz, ellerle beraber kolları dirseklere kadar yıkamaktır. Parmak uçlarından dirseğe kadar alan suyla buluşmalıdır.
Dördüncü farz, başın bir kısmını mesh etmektir. Başın tamamını mesh etmek sünnettir. Beşinci farz, ayakları aşık kemikleriyle beraber yıkamaktır. Parmak araları ve tırnak altındaki su geçirmeyen kirler giderilmelidir. Altıncı far yıkamaktır. Parmak araları ve tırnak altz tertiptir. Yüz, kollar, baş ve ayak sırası korunur. Gerçek örnekle, abdest alan biri yüzü yıkamadan kol yıkamaya geçtiğini fark ederse sırayı düzeltmeli, uygulamayı doğru akışa almalıdır. Şafii abdest niyeti ve tertip, mezhebin dikkat isteyen iki temel noktasıdır. Farzları öğrenirken kişi sadece sırayı değil, suyun temas ettiği alanı da fark etmelidir. Yüzde makyaj kalıntısı, kolda su geçirmeyen boya veya ayakta kalın kir varsa temizlenmeden alınan abdest eksik kalabilir.
Şafii Mezhebine Göre Abdest Nasıl Alınır?
Şafii mezhebine göre abdest almak isteyen kişi önce kıbleye yönelir, besmele çeker ve ellerini bileklere kadar yıkar. Ağız ve buruna su vermek sünnettir. Sonra yüz yıkanırken farz niyet yapılır. Şafii abdest niyeti, tam olarak yüz yıkama sırasında kalpte bulunmalıdır. Ardından sağ kol, sonra sol kol dirseklerle beraber yıkanır. Parmak araları suyla temas etmelidir.
Sonraki adım başın mesh edilmesidir. Başın küçük bir kısmına su değmesi farz için yeterli kabul edilir. Başın tamamını mesh etmek ve kulakları yeni suyla mesh etmek sünnetler arasında yer alır. Ardından sağ ayak, sonra sol ayak aşık kemikleriyle beraber yıkanır. Ayak parmaklarının arası su almazsa hilalleme yapılır. Abdest sırasında suyu gereğinden fazla harcamamak, uzuvları üçer kez yıkamak ve sağ tarafı önce almak güzel bir adabtır.
Namaza hazırlanan kişi, abdestten sonra hangi vakit namazını kılacağını da bilmek ister. Sabah vaktiyle ilgili sıralamayı öğrenmek isteyenler Misder’in sabah namazı içeriğinden namaz öncesi hazırlık ve rekât akışını takip edebilir. Rekât düzenini genel olarak görmek isteyenler için namaz rekâtları sayfası da abdestten namaza geçişi daha anlaşılır hale getirir.
Şafii abdest alma sırasında sünnetler de günlük akışı güzelleştirir. Misvak kullanmak, parmak aralarını hilallemek, ağız ve buruna su vermek, uzuvları üçer defa yıkamak, kıbleye dönmek ve abdest sonrası dua etmek güzel adablar arasında yer alır. Kişi iş yerinde kısa vakitte abdest alırken farzlara dikkat ederek ibadetini tamamlayabilir. Evde daha geniş vakitte sünnetlerle beraber daha sakin bir hazırlık yapabilir. Her ortam aynı şartı taşımaz. Asıl hedef, farz alanları eksiksiz yerine getirmek ve vesveseye düşmeden namaza hazırlanmaktır.
Abdesti Bozan Haller ve Günlük Uygulamada Dikkat Edilecekler
Şafii abdesti bozan şeyler arasında ön veya arkadan çıkan maddeler, uyku, bayılma, sarhoşluk, aklın gitmesi, yabancı kadınla ten teması ve avret mahalline el içiyle çıplak dokunma yer alır. Şafii abdesti bozan şeyler, Hanefi uygulamasına göre bazı farklar taşıyabilir. Örneğin yabancı kadınla ten teması Şafii mezhebinde abdesti bozar kabul edilir. Kişi kalabalık ortamda temas yaşadığını fark ederse, namazdan önce abdestini yenilemelidir.
Günlük hayatta en sık yaşanan karışıklık niyet zamanında görülür. Bir genç, lavaboda ellerini yıkayıp ağız ve burun temizliğinden sonra yüzüne su verirken niyet etmeyi unutursa, Şafii uygulamasına göre farz niyet eksik kalır. Böyle durumda telaşlanmak yerine yüz yıkama aşamasını niyetle tekrar ederek akışa devam edebilir. Başka bir örnekte, ayak parmakları arasında su ulaşmayan kuru alan kalırsa abdest eksik olur. Kişi parmak aralarını dikkatli yıkadığında tereddüt azalır.
Niyetin yeri, tertip ve suyun her farz bölgeye ulaşması öğrenildiğinde kişi daha huzurlu hazırlanır. Suyu israf etmeden, aceleye kapılmadan ve vesveseye düşmeden abdest almak en sağlıklı yoldur. Mezhep farkları insanı zorlamak için değil, ibadeti kendi usulüyle bilinçli yapmaya yöneltir. Her gün aynı sırayla yapılan abdest, kısa sürede alışkanlığa dönüşür ve namaza geçiş daha sakin olur. Yeni öğrenen biri, ilk günlerde küçük bir sıra notu kullanabilir. Zamanla eller, yüz, kollar, baş ve ayak sırası zihne yerleşir. Temizlik ve niyet buluştuğunda abdest, sadece namaza hazırlık değil, gün içinde kalbi toparlayan huzurlu bir başlangıç haline gelir.