Sıkıntı, keder, bela ve musibet anlarında insanın isyana kapılmadan Allah’a yönelmesi gerekir. Mümin, yaşadığı zorluğun giderilmesi için Rabbine dua eder, kendisi için hayırlı olanı ister ve kalbini sabırla güçlendirmeye çalışır. Dua, sıkıntılı zamanlarda hem manevi bir sığınak hem de kulun Allah’a bağlılığını gösteren güçlü bir ibadettir.
Kur’ân-ı Kerîm’de ve hadislerde, zorluk karşısında sabır, teslimiyet ve Allah’a yöneliş sıkça vurgulanır. İnsan çaresiz hissettiğinde bile Allah’ın rahmetinden ümit kesmemeli, sıkıntının giderilmesi için samimi şekilde niyazda bulunmalıdır. Nitekim Kur’an’da sabredenlerle Allah’ın beraber olduğu bildirilir. Bu sebeple sıkıntıdan kurtulmak için okunacak dualar, sadece söz olarak değil, kalbin teslimiyetiyle birlikte okunmalıdır.
Sıkıntılı zamanlarda okunabilecek dualardan biri Kehf Suresi 10. ayette geçer. Bu dua, kişinin içinde bulunduğu durumdan çıkış, rahmet ve doğruya yönelme talebini ifade eder.
Arapça
رَبَّنَا آتِنَا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً وَهَيِّئْ لَنَا مِنْ أَمْرِنَا رَشَدًا
Türkçe Okunuşu
Rabbenâ âtinâ min ledunke rahmeten ve heyyi’ lenâ min emrinâ raşedâ.
Anlamı
Rabbimiz, bize katından bir rahmet ver ve içinde bulunduğumuz işte bize doğruluk ve kurtuluş yolunu kolaylaştır.
A’raf Suresi 126. ayette geçen bu dua, zor bir durumda sabır isteyen kulların Allah’a yönelişini anlatır.
Arapça
رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَتَوَفَّنَا مُسْلِمِينَ
Türkçe Okunuşu
Rabbenâ efriğ aleynâ sabran ve teveffenâ muslimîn.
Anlamı
Rabbimiz, üzerimize sabır yağdır ve bizi Müslüman olarak vefat ettir.
İnşirah Suresi, zorlukla birlikte kolaylığın da bulunduğunu bildiren çok etkili bir sûredir. Sıkıntılı dönemlerde kişiye umut, sabır ve Allah’a yönelme bilinci verir.
İnşirah Suresi Arapça
بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
أَلَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ وَوَضَعْنَا عَنْكَ وِزْرَكَ الَّذِي أَنْقَضَ ظَهْرَكَ وَرَفَعْنَا لَكَ ذِكْرَكَ فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا فَإِذَا فَرَغْتَ فَانْصَبْ وَإِلَىٰ رَبِّكَ فَارْغَبْ
İnşirah Suresi Türkçe Okunuşu
Bismillâhirrahmanirrahim.
Elem neşrah leke sadrek.
Ve vada’nâ anke vizrek.
Ellezî enkada zahrek.
Ve refa’nâ leke zikrek.
Fe inne meal usri yüsrâ.
İnne meal usri yüsrâ.
Fe izâ ferağte fensab.
Ve ilâ Rabbike ferğab.
İnşirah Suresi Anlamı
Rahmân ve Rahîm olan Allah’ın adıyla.
Biz senin göğsünü açıp genişletmedik mi?
Belini büken yükünü senden almadık mı?
Senin şanını yüceltmedik mi?
Elbette zorlukla beraber bir kolaylık vardır.
Gerçekten, zorlukla beraber bir kolaylık daha vardır.
Öyleyse boş kaldığında yine gayret et.
Ve yalnız Rabbine yönel.
Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem, Hz. Ali’ye başına bir sıkıntı geldiğinde şu duayı okumasını öğretmiştir.
Arapça
لَا إِلٰهَ إِلَّا اللهُ الْحَلِيمُ الْكَرِيمُ، سُبْحَانَ اللهِ وَتَبَارَكَ اللهُ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ، وَالْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ
Türkçe Okunuşu
Lâ ilâhe illallâhül halîmül kerîm. Sübhânallahi ve tebârekallâhu Rabbül arşil azîm. Vel hamdülillâhi Rabbil âlemîn.
Anlamı
Halîm ve Kerîm olan Allah’tan başka ilâh yoktur. Yüce Arş’ın Rabbi olan Allah her türlü eksiklikten uzaktır ve O çok yücedir. Hamd, âlemlerin Rabbi olan Allah’a mahsustur.
Ağır sıkıntı, iç daralması, çaresizlik ve büyük dert zamanlarında Allah’ın rahmetine sığınmak gerekir. Bu dua, ilim, tövbe, kolay ölüm, bağışlanma, cehennemden kurtuluş, cennet ve dünya ahiret afiyeti istemeyi içerir.
Arapça
إِلٰهِي بِأَخَصِّ صِفَاتِكَ وَبِعِزِّ جَلَالِكَ وَبِأَعْظَمِ أَسْمَائِكَ وَبِعِصْمَةِ أَنْبِيَائِكَ وَبِنُورِ أَوْلِيَائِكَ وَبِدَمِ شُهَدَائِكَ أَسْأَلُكَ زِيَادَةً فِي الْعِلْمِ وَتَوْبَةً قَبْلَ الْمَوْتِ وَرَاحَةً عِنْدَ الْمَوْتِ وَمَغْفِرَةً بَعْدَ الْمَوْتِ وَنَجَاةً مِنَ النَّارِ وَدُخُولًا فِي الْجَنَّةِ وَعَافِيَةً فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ بِرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ. إِلٰهِي بِحَقِّ حُسَيْنٍ وَأَخِيهِ وَجَدِّهِ وَأَبِيهِ وَأُمِّهِ وَبَنِيهِ خَلِّصْنِي مِمَّا أَنَا فِيهِ بِرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ
Türkçe Okunuşu
İlâhî bi ehassı sıfâtike ve bi izzi celâlike ve bi a’zami esmâike ve bi ismeti enbiyâike ve bi nûri evliyâike ve bi demi şühedâike es’elüke ziyâdeten fil ilm ve tevbeten kablel mevt ve râhaten indel mevt ve mağfireten ba’del mevt ve necâten minen nâr ve duhûlen fil cenneh ve âfiyeten fid dünyâ vel âhirah bi rahmetike yâ erhame’r-râhimîn. İlâhî bi hakkı Huseyn ve ahîhi ve ceddihî ve ebîhi ve ümmihî ve benîhi hallısnî mimmâ ene fîh bi rahmetike yâ erhame’r-râhimîn.
Anlamı
Allah’ım, en özel sıfatın, celâlinin yüceliği, en büyük ismin, peygamberlerinin masumiyeti, velilerinin nuru ve şehitlerinin kanı hürmetine senden ilmimi artırmanı, ölümden önce tövbe nasip etmeni, ölüm anında kolaylık vermeni, ölümden sonra bağışlamanı, cehennemden kurtuluşu, cennete girmeyi, dünya ve ahirette afiyet istemekteyim. Ey merhametlilerin en merhametlisi, rahmetinle beni içinde bulunduğum sıkıntıdan kurtar.
Hz. Yunus aleyhisselâmın duası, sıkıntı ve çaresizlik zamanlarında en çok okunan dualardan biridir. Bu dua, kulun aczini kabul edip Allah’ı tesbih ederek O’na yönelmesini ifade eder.
Arapça
لَا إِلٰهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ
Türkçe Okunuşu
Lâ ilâhe illâ ente subhâneke innî kuntu minez zâlimîn.
Anlamı
Senden başka ilâh yoktur. Seni her türlü eksiklikten uzak tutarım. Şüphesiz ben zalimlerden oldum.
Bu dua Enbiya Suresi 87. ayette geçer. Peygamber Efendimiz, büyük üzüntü ve sıkıntıya düşen kişinin bu sözü söylemesi halinde Allah’ın ona bir çıkış yolu açacağını bildirmiştir.
Gam, keder ve iç sıkıntısı geldiğinde Allah’ın yeterliliğini hatırlamak kalbe güç verir. Bu dua, kulun insanlara değil Allah’a güvenmesini anlatır.
Arapça
حَسْبِيَ اللهُ لِلْعِبَادِ، حَسْبِيَ الْخَالِقُ مِنَ الْمَخْلُوقِينَ، حَسْبِيَ الرَّازِقُ مِنَ الْمَرْزُوقِينَ، حَسْبِيَ الَّذِي هُوَ حَسْبِي، حَسْبِيَ اللهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ، حَسْبِيَ اللهُ لَا إِلٰهَ إِلَّا هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ
Türkçe Okunuşu
Hasbiyallâhu lil ibâd. Hasbiyel hâliku minel mahlûkîn. Hasbiyer râziku minel merzûkîn. Hasbiyellezî hüve hasbî. Hasbiyallâhu ve ni’mel vekîl. Hasbiyallâhu lâ ilâhe illâ hû. Aleyhi tevekkeltü ve hüve Rabbül arşil azîm.
Anlamı
Kullara karşı Allah bana yeter. Yaratılmışlara karşı Yaratıcı bana yeter. Rızık yiyenlere karşı rızık veren bana yeter. Bana Allah yeter, O ne güzel vekildir. Allah bana yeter. O’ndan başka ilâh yoktur. O’na tevekkül ettim. O, yüce Arş’ın Rabbidir.
Bir bela veya sıkıntıya uğramış kişiyi gören kimse, kendi haline şükretmeli ve Allah’tan afiyet istemelidir. Bu dua, kibirle değil şükür ve ibret bilinciyle okunmalıdır.
Arapça
الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِي عَافَانِي مِمَّا ابْتَلَاكَ بِهِ وَفَضَّلَنِي عَلَى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقَ تَفْضِيلًا
Türkçe Okunuşu
Elhamdülillâhillezî âfânî mimmâ ibtelâke bihî ve faddalenî alâ kesîrin mimmen halaka tafdîlâ.
Anlamı
Seni imtihan ettiği şeyden beni afiyette kılan ve yarattıklarının birçoğuna karşı bana lütufta bulunan Allah’a hamd ederim.
Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem üzüntü ve sıkıntı halinde şu duayı okurdu.
Arapça
لَا إِلٰهَ إِلَّا اللهُ الْعَظِيمُ الْحَلِيمُ، لَا إِلٰهَ إِلَّا اللهُ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ، لَا إِلٰهَ إِلَّا اللهُ رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَرَبُّ الْأَرْضِ وَرَبُّ الْعَرْشِ الْكَرِيمِ
Türkçe Okunuşu
Lâ ilâhe illallâhül azîmül halîm. Lâ ilâhe illallâhu Rabbül arşil azîm. Lâ ilâhe illallâhu Rabbüs semâvâti ve Rabbül ardı ve Rabbül arşil kerîm.
Anlamı
Azîm ve Halîm olan Allah’tan başka ilâh yoktur. Büyük Arş’ın Rabbi olan Allah’tan başka ilâh yoktur. Göklerin, yerin ve değerli Arş’ın Rabbi olan Allah’tan başka ilâh yoktur.
Bu dua, bütün hükmün Allah’a ait olduğunu ve sıkıntıyı gidermeye yalnız O’nun gücünün yeteceğini hatırlatır.
Gam ve keder anında okunması tavsiye edilen kısa dualardan biri de Allah’ın Rab olduğunu ikrar eden bu duadır.
Arapça
اللهُ اللهُ رَبِّي لَا أُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا
Türkçe Okunuşu
Allah, Allahü Rabbî, lâ üşriku bihî şey’â.
Anlamı
Allah, Rabbim Allah’tır. Ben O’na hiçbir şeyi ortak koşmam.
Bu dua, kulun tevhid inancını yenilemesini ve sıkıntı anında kalbini Allah’a bağlamasını sağlar.
Sıkıntıdan kurtulmak için sabah ve akşam okunabilecek dualardan biri de Hasbiyallah duasıdır. Bu dua, Allah’a tevekkül etmeyi ve O’nun kul için yeterli olduğunu ifade eder.
Arapça
حَسْبِيَ اللهُ لَا إِلٰهَ إِلَّا هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ
Türkçe Okunuşu
Hasbiyallâhü lâ ilâhe illâ hû. Aleyhi tevekkeltü ve hüve Rabbül arşil azîm.
Anlamı
Allah bana yeter. O’ndan başka ilâh yoktur. O’na tevekkül ettim. O, yüce Arş’ın Rabbidir.
Bu dua sabah ve akşam yedi defa okunabilir. Kişi bu duayı okurken bütün işlerini Allah’a havale ettiğini ve O’nun yardımına güvendiğini kalben hissetmelidir.
Devamlı üzüntü, kaygı ve iç daralması yaşayan kimse şu duayı okuyarak Allah’ın rahmetini isteyebilir.
Arapça
اللّٰهُمَّ رَحْمَتَكَ أَرْجُو فَلَا تَكِلْنِي إِلَى نَفْسِي طَرْفَةَ عَيْنٍ وَأَصْلِحْ لِي شَأْنِي كُلَّهُ لَا إِلٰهَ إِلَّا أَنْتَ
Türkçe Okunuşu
Allahümme rahmeteke ercû felâ tekilnî ilâ nefsî tarfete aynin ve aslih lî şe’nî külleh. Lâ ilâhe illâ ente.
Anlamı
Allah’ım, rahmetini umuyorum. Beni göz açıp kapayıncaya kadar bile nefsime bırakma. Bütün işlerimi düzelt. Senden başka ilâh yoktur.
Sıkıntı anında dua ederken kalbin Allah’a yönelmesi, dil ile söylenen sözlerin samimiyetle desteklenmesi gerekir. Dua yalnızca belli kelimeleri tekrar etmek değildir. Kul, aczini kabul eder, hatalarından dönmeye niyet eder ve Allah’tan yardım ister. Dua ile birlikte sabır, tevekkül ve doğru davranış da önemlidir. Kişi elinden gelen tedbiri almalı, kul hakkından sakınmalı, haramlardan uzak durmalı ve yaşadığı imtihanı Allah’a yaklaşmak için bir fırsat görmelidir. Sıkıntıdan kurtulmak için okunacak dualar, bu bilinçle okunduğunda insana huzur, direnç ve umut verir.