Temizlik ile İlgili Ayet ve Hadisler
Temizlik, İslam’ın üzerinde önemle durduğu temel değerlerden biridir. Müslüman için temizlik yalnızca beden, kıyafet ve yaşanılan mekânla sınırlı değildir. Kalbin, niyetin, dilin, lokmanın, düşüncenin ve davranışların da temiz olması gerekir. Bu nedenle İslam’da temizlik hem maddi hem de manevi yönüyle ele alınır.
Abdest, gusül, temiz elbise, helal rızık, temiz mekân ve güzel ahlak; İslam’ın temizlik anlayışını tamamlayan unsurlardır. Kur’an-ı Kerim’de temiz ve helal rızıklardan söz edilirken, hadislerde de abdest, gusül, misvak, elbise temizliği, mescit temizliği ve kişisel bakım gibi konulara dikkat çekilir.
İslam’a göre temizlik, ibadet hayatının da ayrılmaz bir parçasıdır. Namaz için abdest almak, cünüplük hâlinde gusletmek, mescitleri temiz tutmak ve temiz elbiseyle ibadet etmek bu anlayışın önemli göstergeleridir. Temizlik, insanın dış görünüşünü düzenlediği gibi ruhunu, kalbini ve ibadet bilincini de güçlendirir.
İslam’da Temizliğin Yeri ve Önemi
İslam’da temizlik, müminin hayatında sürekli bulunması gereken bir hassasiyettir. Bedenin temiz olması, elbisenin temiz tutulması, bulunulan ortamın kirden arındırılması ve helal lokmaya dikkat edilmesi Müslümanın günlük hayatında önemli yer tutar.
Abdest ve gusül, maddi temizliğin yanında manevi arınmaya da vesile kabul edilir. Mümin abdest aldığında ibadete hazırlanır, bedenini temizlediği gibi kalbini de Allah’a yöneltir. Bu yüzden temizlik, namaz, Kur’an tilaveti ve diğer ibadetlerle doğrudan ilişkilidir.
Kur’an’da suyun temizleyici özelliğine dikkat çekildiği gibi, su bulunmadığında temiz toprakla teyemmüm yapılmasına da izin verilmiştir. Bu durum, İslam’da temizliğin zorluk değil kolaylık ilkesiyle birlikte ele alındığını gösterir.
Temizlik ile İlgili Ayetler
Kur’an-ı Kerim’de temizlik, helal rızık, arınma, ibadet mekânlarının temiz tutulması ve maddi-manevi kirlerden uzak durma gibi konular farklı ayetlerde geçer. Temizlik ile ilgili ayetler, Müslümanın hem günlük hayatını hem de ibadet anlayışını şekillendirir.
Bakara Suresi 57. Ayet
Üzerinizi bulutlarla gölgelendirmiş ve size kudret helvası ile bıldırcın eti indirmiştik. Size verdiğimiz rızıkların temiz ve helâl olanlarından yeyiniz demiştik. Onlar bu nimetleri hiçe sayarak bize bir zarar veremediler, fakat böylelikle sadece kendilerine zulmediyorlardı.
Bakara Suresi 125. Ayet
Biz Kâbe’yi, insanlar için toplanıp sevap kazanma yeri ve emniyetli bir mekân kıldık. Öyleyse siz de İbrâhim’in makâmını namazgâh edinin. Zâten İbrâhim’le İsmâil’e de: Tavaf edenler, ibâdet kastıyla orada kalanlar, rükû ve secde edenler için evimi tertemiz tutun diye emretmiştik.
Bakara Suresi 168. Ayet
Ey insanlar! Yeryüzündeki helâl ve temiz nimetlerden yiyin. Şeytanın adımları ardınca gitmeyin. Çünkü o, sizin için apaçık bir düşmandır.
Bakara Suresi 172. Ayet
Ey iman edenler! Size verdiğimiz rızıkların temiz ve helâl olanlarından yiyin! Eğer yalnız Allah’a kulluk ediyorsanız O’na şükredin.
Bakara Suresi 222. Ayet
Rasûlüm! Sana kadınların âdet görmesini de soruyorlar. Şöyle de: O, rahatsızlık veren bir durumdur. Bu sebeple âdet gördüklerinde kadınlardan uzak durun ve onlar temizleninceye kadar kendileriyle cinsî münâsebette bulunmayın. Temizlendikleri zaman Allah’ın izin verdiği yerden onlara yaklaşın. Şüphesiz Allah çok tevbe edenleri de, çok temizlenenleri de sever.
Bakara Suresi 267. Ayet
Ey iman edenler! Çalışıp ürettiğiniz malların ve sizin için yerden çıkardığımız ürünlerin iyi, temiz ve helâl olanından Allah yolunda harcayın. Size verildiğinde gözünüzü yummadan alamayacağınız kötü şeyleri, iyilik yapacağım diye başkasına vermeye kalkışmayın. Şunu bilin ki, Allah’ın hiçbir şeye ihtiyacı yoktur; O her türlü övgüye lâyıktır.
Nisâ Suresi 43. Ayet
Ey iman edenler! Sarhoş iken ne söylediğinizi bilecek derecede ayıkıncaya, cünüp iken de yolcu olanlarınız hâriç yıkanıncaya kadar namaza yaklaşmayın. Eğer hasta ya da yolcu iseniz veya sizden biriniz abdestini bozmuşsa veyahut kadınlarınızla cinsî münâsebette bulunmuşsanız; bu durumlarda abdest alacak veya yıkanacak su bulamazsanız, o zaman temiz bir toprakla teyemmüm edin: yüzünüzü ve kollarınızı onunla meshedin. Doğrusu Allah, çok affedici, çok bağışlayıcıdır.
Mâide Suresi 6. Ayet
Ey iman edenler! Namaza kalktığınızda yüzlerinizi, dirseklere kadar ellerinizi ve kollarınızı yıkayın, başınıza meshedin ve topuklara kadar da ayaklarınızı yıkayın! Eğer cünüp iseniz güzelce yıkanıp temizlenin. Şayet hasta veya yolcu olursanız yahut biriniz tuvaletten gelirse ya da eşlerinizle cinsî münâsebette bulunur da, abdest veya gusül almanız gereken böyle durumlarda su bulamazsanız, o zaman temiz toprağa ellerinizi sürüp onunla yüzlerinizi ve dirseklere kadar kollarınızı meshedin. Bu tür emirlerle Allah size güçlük çıkarmak istemez; bilakis şükredesiniz diye sizi tertemiz kılmak ve size olan nimetini tamamlamak ister.
Mâide Suresi 87. Ayet
Ey iman edenler! Allah’ın size helâl kıldığı temiz ve güzel nimetleri kendinize haram kılmayın! Haddi de aşmayın; çünkü Allah haddi aşanları sevmez.
Mâide Suresi 88. Ayet
Allah’ın size verdiği helâl ve temiz rızıklardan yiyin. Kendisine iman ettiğiniz Allah’a karşı gelmekten sakının.
Mâide Suresi 100. Ayet
Rasûlüm! Pis ve murdar olan şeylerin çokluğu seni hayrete sevk etse bile: Pis ve murdar olanla temiz ve hoş olan asla bir değildir de. Öyleyse ey selim akıl sahipleri, Allah’a karşı gelmekten sakının ki kurtuluşa eresiniz.
A’râf Suresi 31. Ayet
Ey Âdem oğulları! Namaz kıldığınız, ibâdet ettiğiniz her yerde temiz ve güzel elbiselerinizi giyin. Yiyin, için fakat israf etmeyin. Çünkü Allah israf edenleri sevmez.
A’râf Suresi 157. Ayet
Onlar, ellerindeki Tevrat ve İncil’de özelliklerini yazılı buldukları o Rasûl’e, okuma yazma bilmeyen o Peygamber’e uyarlar. O Peygamber onlara iyilik, doğruluk ve güzelliği emretmekte; her türlü kötülüğü ve çirkinliği yasaklamakta; temiz ve hoş olan bütün yiyecek ve içecekleri onlara helâl, kötü ve pis olan şeyleri ise onlara haram kılmaktadır.
Nahl Suresi 66. Ayet
Gerçek şu ki, sağmal hayvanlarda da sizin için büyük bir ibret bulunmaktadır. Nitekim, onların karınlarında fışkı ile kan arasından çıkardığımız, içenlerin boğazından kolayca geçen, lekelerden arınmış temiz bir sütle sizi besliyoruz.
Nahl Suresi 97. Ayet
Erkek olsun kadın olsun mü’min olarak kim sâlih amel işlerse ona dünyada elbette temiz ve güzel bir hayat yaşatırız. Âhirette de onları, yaptıkları en güzel işleri esas alarak mükâfatlandırırız.
Nahl Suresi 114. Ayet
Öyleyse, Allah’ın size rızık olarak verdiği helâl ve temiz nimetlerden yiyin. Eğer yalnız Allah’a kulluk yapıyorsanız O’nun nimetlerine şükredin.
Hac Suresi 26. Ayet
Bir vakit İbrâhim’e Kâbe’nin yerini hazırlayıp göstermiş ve şöyle buyurmuştuk: Bana hiçbir şeyi ortak koşma. Evimi, onu tavaf edecekler, huzurumda ibâdete duracaklar, rukûya varıp secde edecekler için her türlü kirden temiz tut.
Hac Suresi 29. Ayet
Sonra gerekli temizlikleri yaparak kirlerini gidersinler, adaklarını yerine getirsinler ve o Beyt-i Atîk’i tavaf etsinler.
Mü’minûn Suresi 51. Ayet
Ey peygamberler! Temiz ve helâl olan rızıklardan yiyin ve dâimâ sâlih ameller işleyin. Gerçekten ben, yapmakta olduğunuz her şeyi hakkiyle bilirim.
Nûr Suresi 26. Ayet
Kötü kadınlar kötü erkeklere, kötü erkekler de kötü kadınlara yakışır. Temiz ve iffetli kadınlar temiz ve iffetli erkeklere, temiz ve iffetli erkekler de temiz ve iffetli kadınlara yakışır. Bu temiz insanlar, iftirâcıların kendilerine isnat ettikleri suçlardan uzaktır. Onlar için bir bağışlanma, bol ve güzel bir rızık vardır.
Furkan Suresi 48. Ayet
Rüzgârları rahmetinin önünde müjdeleyici olarak gönderen de O’dur. Biz, gökyüzünden tertemiz bir su indiririz.
Sâd Suresi 29. Ayet
Bu Kur’an feyiz ve bereket yüklü öyle şerefli bir kitaptır ki, onu sana, insanlar âyetleri üzerinde derin ve etraflıca düşünsünler ve temiz akıl sahipleri ondan gereken ders ve öğüdü alsınlar diye indiriyoruz.
Müddessir Suresi 4. Ayet
Elbiseni tertemiz tut.
Müddessir Suresi 5. Ayet
Maddi-manevî her türlü pislik ve kötülükten uzak dur.
Vâkıa Suresi 79. Ayet
Tertemiz olanlardan başkası ona dokunamaz.
Şems Suresi 9. Ayet
Nefsini maddî ve mânevî kirlerden temizleyen kesinlikle kurtuluşa erecektir.
Temizlikle İlgili Hadisler
Temizlikle ilgili hadisler, İslam’da beden temizliğinin, abdestin, guslün, ağız bakımının, kıyafet temizliğinin ve çevre temizliğinin ne kadar önemli olduğunu açıkça gösterir. Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed, temizliği imanın bir parçası olarak görmüş ve Müslümanlara hem ibadet öncesinde hem de günlük hayatta temiz olmalarını tavsiye etmiştir.
Temizlik İmanın Yarısıdır
Ebû Mâlik Hâris İbni Âsım el-Eş’arî radıyallahu anh’den rivâyet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
Temizlik imanın yarısıdır. Elhamdülillah duası mizânı, sübhânellah ve elhamdülillah sözleri ise yer ile gökler arasını sevap ile doldurur. Namaz nurdur; sadaka burhandır; sabır ziyâdır. Kur’an senin ya lehinde ya da aleyhinde delildir. Herkes sabahtan nefsini satar; kimi onu âzâd kimi de helâk eder.
Müslim, Tahâret 1
Bu hadis, temizliğin iman hayatındaki yerini açıkça ortaya koyar. Temizlik yalnızca dış görünüşle ilgili bir davranış değil, müminin inancını, ibadetini ve hayat düzenini tamamlayan bir değerdir.
Allah Teâlâ Temizdir
Ebû Hüreyre radıyallahu anh’den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
Allah Teâlâ temizdir; sadece temiz olanları kabul eder. Allah Teâlâ peygamberlerine neyi emrettiyse mü’minlere de onu emretmiştir.
Müslim, Zekât 65
Hadiste, helal ve temiz rızkın önemine dikkat çekilir. İnsanın duasının, ibadetinin ve kazancının temiz olması gerektiği vurgulanır. Bu nedenle İslam’da temizlik; beden, kazanç, niyet ve lokma temizliğiyle birlikte ele alınır.
Abdest İnsanı Temizler
Ebû Hüreyre radıyallahu anh’den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
Bir müslüman veya mü’min abdest aldığı zaman, yüzünü yıkarken gözleriyle işlediği günahlar abdest suyu ile dökülür gider. Ellerini yıkadığında elleri ile işlediği günahlar abdest suyu ile dökülür. Ayaklarını yıkadığında da ayaklarıyla işlediği günahlar abdest suyu ile akıp gider. Nihayet o müslüman günahlarından tamamıyla arınmış olur.
Müslim, Tahâret 32
Abdest, namaza hazırlık olmasının yanında manevi arınmaya da işaret eder. Bu hadis, abdestin mümin için yalnızca bedeni temizleyen bir uygulama olmadığını, aynı zamanda günahlardan arınmaya vesile olduğunu anlatır.
Namazın Anahtarı Temizliktir
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem Efendimiz şöyle buyurmuştur:
Cennetin anahtarı namaz, namazın anahtarı da temizliktir.
Ahmed, III, 340
Bu hadis, ibadet ile temizlik arasındaki güçlü bağı gösterir. Namaz için abdestin gerekli olması, temizliğin ibadet hayatındaki temel yerini ortaya koyar.
Su Temizdir
Selmân İbni Âmir radıyallahu anh’den rivayet edildiğine göre Peygamber aleyhisselâm şöyle buyurdu:
Biriniz orucunu açacağı zaman hurma ile açsın; çünkü hurma bereketlidir. Eğer hurma bulamazsa orucunu su ile açsın; çünkü su temizdir.
Tirmizî, Zekât 26
Su, İslam’da hem hayat kaynağı hem de temizleyici bir nimet olarak görülür. Abdest, gusül ve günlük temizlikte suyun özel bir yeri vardır.
Mescit Temizliği ile İlgili Hadis
Ebû Zer radıyallahu anh’den rivayet edildiğine göre Nebî sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
Ümmetimin iyi-kötü bütün amelleri bana gösterildi. İyi işlerinin içinde, gelip geçenlere eziyet veren şeylerin yollardan kaldırılmasını da buldum. Kötü amelleri arasında da mescidde temizlenmeden bırakılmış balgamı gördüm.
Müslim, Mesâcid 57
Bu hadis, ibadet yerlerinin temiz tutulmasının önemini vurgular. Mescitler, Müslümanların ibadet için bir araya geldiği özel mekânlardır. Bu nedenle mescit temizliği hem bireysel hem toplumsal sorumluluktur.
Cuma Günü Temizliği
Ebû Abdullah Selmân el-Fârisî radıyallahu anh’den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
Bir kimse cuma günü gusül abdesti alır, elinden geldiği kadar temizlenir, güzel koku sürünür ve evinden çıkar, iki kişinin arasına girmez, sonra üzerine farz olan namazı kılar, imam hutbe okurken susup onu dinlerse, o cuma ile öteki cuma arasındaki günahları bağışlanır.
Buhârî, Cum’a 6, 19
Cuma günü temizliği, Müslümanın ibadete özenle hazırlanmasını ifade eder. Gusül almak, güzel koku sürmek, temiz kıyafet giymek ve hutbeyi dikkatle dinlemek cuma adabının önemli parçalarıdır.
Diş Temizliği ve Misvak
Ebû Hüreyre radıyallahu anh’den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
Ümmetimi zora sokmaktan endişe etmeseydim, onlara her namaz vaktinde misvakla dişlerini temizlemelerini emrederdim.
Buhârî, Cum’a 8; Müslim, Tahâret 42
Ağız ve diş temizliği, Peygamber Efendimiz’in üzerinde hassasiyetle durduğu temizlik konularındandır. Misvak kullanımı, hem ağız sağlığına hem de ibadet öncesi temizliğe verilen önemi gösterir.
Misvak Ağzı Temizler
Âişe radıyallahu anhâ’dan rivayet edildiğine göre Resûl-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
Misvak kullanmak ağzın temiz kalmasına ve Rabbin razı olmasına sebeptir.
Nesâî, Tahâret 4; İbn Huzeyme, Sahih, I, 70
Bu hadis, ağız temizliğinin yalnızca sağlık açısından değil, ibadet bilinci açısından da değerli olduğunu gösterir.
Peygamberlerin Sünneti Temizliktir
Ebû Hüreyre radıyallahu anh’den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
Peygamberlerin sünneti beştir: Sünnet olmak, kasıkları tıraş etmek, tırnakları kesmek, koltuk altını temizlemek, bıyıkları kırpmak.
Buhârî, Libâs 51, 62, 64; Müslim, Tahâret 49, 50
Bu hadis, kişisel bakımın İslam’da fıtratla ilişkilendirildiğini gösterir. Tırnak kesmek, beden temizliği ve düzenli bakım Müslümanın günlük hayatında ihmal etmemesi gereken konulardır.
Temizlik Fıtrattandır
Âişe radıyallahu anhâ’dan rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
On şey fıtrat gereğidir: Bıyıkları kırpmak, sakal bırakmak, misvak kullanmak, burna su çekmek, tırnakları kesmek, parmak boğumlarını temizlemek, koltuk altı kıllarını gidermek, apış arasını temizlemek, istinca yapmak.
Müslim, Tahâret 56
İslam’da temizlik, insanın yaratılışına uygun bir davranış olarak görülür. Bu hadis, kişisel temizliğin hem sağlık hem de ibadet açısından önemli olduğunu anlatır.
Yemekten Önce ve Sonra Elleri Yıkamak
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur:
Yemeğin bereketi, hem yemekten önce hem de yemekten sonra elleri yıkamaktadır.
Tirmizî, Şemail, 79
Yemek öncesi ve sonrası el temizliği, İslam’ın günlük hayattaki temizlik anlayışına güzel bir örnektir. Bu davranış, hem sağlık hem de bereket bilinciyle ilişkilendirilir.
Düşen Lokmanın Temizlenmesi
Câbir İbni Abdullah radıyallahu anh’den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
Herhangi birinizin lokması yere düştüğü zaman, onu alıp bulaşan şeyi temizledikten sonra yesin. Lokmasını şeytana bırakmasın. Parmaklarını yalamadıkça da elini beze silmesin. Zira yemeğinin neresinde bereket bulunduğunu bilemez.
Müslim, Eşribe 136
Bu hadis, nimete saygı, israftan kaçınma ve temizliğe dikkat etme bilincini birlikte ele alır.
Beyaz Elbise Temiz ve Hoş Görünümlüdür
Semüre radıyallahu anh’den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
Beyaz renk elbise giyiniz. Çünkü beyaz daha temiz ve daha hoş görünümlüdür. Ölülerinizi de beyaz kefene sarınız.
Nesâî, Cenâiz 38, Zînet 97; Hâkim, Müstedrek IV, 185
Bu hadis, temiz ve sade giyinmenin önemine işaret eder. Müslümanın dış görünüşünde temizlik, düzen ve sadelik önemlidir.
Evden Güzelce Temizlenip Çıkmak
Ebû Hüreyre radıyallahu anh’den rivayet edildiğine göre Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
Bir kimse evinde güzelce temizlenir, sonra Allah’ın farzlarından bir farzı yerine getirmek için Allah’ın evlerinden birine giderse, attığı adımlardan her biri bir günahı silip yok eder; diğer adımı da onu bir derece yükseltir.
Müslim, Mesâcid 282
Bu hadis, ibadete giderken temizlenmenin ve camiye hazırlıklı gitmenin faziletini anlatır.
Elbisedeki Kanın Temizlenmesi
Esmâ bint-i Ebî Bekir radıyallahu anhâ şöyle buyurur:
Bir kadın Nebiyy-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem Efendimiz’e gelip, birimizin hayız kanı elbisesine bulaşırsa ne yapması gerektiğini sordu. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, elbisenin ovalanıp su ile temizlenmesini ve daha sonra onunla namaz kılınabileceğini bildirdi.
Buhârî, Vudû’, 63
Bu rivayet, ibadet için elbise temizliğine dikkat edilmesi gerektiğini gösterir.
Durgun Suyu Kirletmemek
Ebû Hüreyre radıyallahu anh, Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem Efendimiz’in şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir:
Hiç biriniz, akmayan durgun suya bevl ettikten sonra ondan su alıp yıkanmasın.
Buhârî, Vudû’, 68
Bu hadis, suyun temiz tutulması gerektiğini açıkça gösterir. İslam’da çevre temizliği ve ortak kullanım alanlarına zarar vermemek önemli bir sorumluluktur.
Gusülden Önce Abdest Almak
Hz. Âişe radıyallahu anhâ’dan rivayet edildiğine göre Nebiyy-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem cünüplükten yıkanacağı zaman önce ellerini yıkar, sonra namaz abdesti gibi abdest alır, ardından saç diplerine su ulaştırır ve bütün bedenini yıkardı.
Buhârî, Gusül 1
Bu rivayet, gusül temizliğinin nasıl yapıldığına dair önemli bir örnektir.
Kabir Azabının Bir Sebebi Temizliğe Dikkatsizliktir
Allah Rasûlü sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur:
Kabir azabının çoğu, necâsetten gereği gibi sakınmamaktan kaynaklanır.
İbn-i Mâce, Tahâret 26
Bu hadis, tuvalet temizliği ve necasetten sakınma konusunda dikkatli olunması gerektiğini anlatır.
Peygamber Efendimiz Temiz Görünmeyi İsterdi
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, saç ve sakalı dağınık kimselerin kendilerine çeki düzen vermelerini istemiştir. Kirli elbiseyle dolaşan kişilere de temiz ve düzenli görünmenin önemini hatırlatmıştır.
Ebû Dâvûd, Libâs 14; Nesâî, Zînet 60
Bu rivayetler, Müslümanın dış görünüşünde dağınıklıktan ve kirden uzak durmasının İslam ahlakıyla uyumlu olduğunu gösterir.
Mümin Bal Arısı Gibi Temizdir
Allah Rasûlü sallallahu aleyhi ve sellem mümini bal arısına benzetmiştir:
Mü’min bal arısına benzer. Arı daima temiz olan şeyleri yer, temiz olan şeyler ortaya koyar, temiz yerlere konar ve konduğu yere zarar vermez.
Ahmed, II, 199; Hâkim, I, 147; Beyhakî, Şuab, V, 58
Bu benzetme, müminin hem kendi hayatında temiz olması hem de çevresine zarar vermeyen bir ahlak taşıması gerektiğini anlatır.
Temizlik Neden İmanın Bir Parçası Kabul Edilir?
Temizlik, Müslümanın ibadetini, ahlakını ve günlük hayatını doğrudan etkiler. Abdest almadan namaz kılınmaması, elbisenin temiz tutulmasının emredilmesi, helal ve temiz rızıkların tavsiye edilmesi bu anlayışın temel göstergeleridir.
İslam’da temizlik sadece dış görünüşle sınırlı değildir. Kalbin kibirden, dilin kötü sözden, kazancın haramdan, bedenin kirden ve ibadet yerlerinin pislikten arındırılması gerekir.